ඉන්දියාවේ තබ්ලා, සිතාර් සහ වීණා, නැගෙනහිර ආසියාවෙන් කොටෝ සහ එර්හු, මැද පෙරදිගින් ඕඩ් සහ දර්බුකා සහ අප්රිකාවෙන් ජෙම්බේ සහ කෝරා වැනි සාම්ප්රදායික සංගීත භාණ්ඩ, පොහොසත් සංස්කෘතික සම්ප්රදායන් සහ කලාපීය සංගීත ශෛලීන් පිළිබිඹු කරයි.
ශ්රී ලංකාව සංගීත වාද්ය භාණ්ඩවල සම්පන්න සම්ප්රදායක් ඇති රටක් වන අතර, ඒවායින් බොහෝ දේ සියවස ගණනාවක් තිස්සේ එහි සංස්කෘතික හා ආගමික චාරිත්රවල අත්යවශ්ය අංග ලෙස භාවිතා කර ඇත. මෙම වාද්ය භාණ්ඩ විවිධ නර්තන, නාට්ය සහ ආචාරානුකූල ප්රదర్శනවල භාවිතා වන අතර, දූපතේ ඉතිහාසය, චාරිත්ර, හා ජනප්රවාද ප්රකාශ කිරීමට වැදගත් භූමිකාවක් ඉටු කරයි.
වඩාත් ප්රසිද්ධ සම්ප්රදායික වාද්ය භාණ්ඩ අතර *රබාන* (විශාල ඩ්රම් එකක්), *තම්මට්ටම* (අතින් වාදනය කරන ඩ්රම් එකක්) සහ *සිතාර්* (තාන්ත්රික වාද්ය භාණ්ඩයක්) ඇතුළත් වන අතර, ඒවා *බයිලා* සහ *කැන්ඩියානු නර්තන* ප්රදර්ශන ඇතුළු ශ්රී ලාංකීය ශාස්ත්රීය සංගීතයේ බහුලව භාවිතා වේ. විශේෂයෙන්ම *රබාන* පූජනීය වාද්ය භාණ්ඩයක් ලෙස සැලකෙන අතර බොහෝ ආගමික හා උත්සව අවස්ථාවල මධ්යස්ථානයක් වෙයි. *හොරනෑවා* (නාදය) සහ *උඩා බෙරය* (තාලම්පට්) වැනි අනෙකුත් වාද්ය භාණ්ඩද සම්ප්රදායික ප්රදර්ශනවල සාමාන්යයෙන් භාවිතා වේ.
එහි සංස්කෘතික වැදගත්කමට අමතරව, මෙම වාද්ය භාණ්ඩ දැව, ලෝහ සහ සත්ව හම් වැනි දේශීය ද්රව්ය භාවිතා කරමින් දක්ෂ ශිල්පීන් විසින් සූක්ෂමව නිර්මාණය කරයි. ඒවා නිර්මාණය කිරීම හා භාවිතා කිරීම සඳහා විශේෂ දැනුමක් අවශ්ය වන අතර, එය පරම්පරාවෙන් පරම්පරාවට පවරා දීමෙන් ශ්රී ලංකාවගේ සංගීතමය උරුමය රැක ගැනීමට උපකාරී වේ.
ශ්රී ලාංකීය සංගීත වාද්ය භාණ්ඩ අත්විඳීමට හොඳම කාලය වන්නේ සංස්කෘතික උත්සව සහ ප්රදර්ශන පැවැත්වෙන කාලය වන අතර, විශේෂයෙන් දෙසැම්බර් සිට අප්රේල් දක්වාය. අමුත්තන්ට සම්ප්රදායික නර්තන සහ සංගීත ප්රදර්ශන නරඹමින්, මෙම වාද්ය භාණ්ඩවල අනන්ය හඬ ඒවාගේ සැබෑ පරිසරය තුළ අසා ගැනීමට අවස්ථාව ලැබෙන අතර, එය දූපතේ අත්දැකීම හා සංස්කෘතික අත්දැකීම වඩාත් සම්පූර්ණ කරයි.
